ژنتیک

تقسیم میوز:

تقسیم میوز جهت ایجاد گامت و دو مرحله ای میباشد ، میوز اول و میوز دوم

مراحل تقسیم میوز به شرح زیر است :

پروفاز I : طولانی ترین مرحله میوز و در واقع محل اصلی اختلاف میان میوز و میتوز و نیز هدف وجودی میوز میباشد . تفاوت پروفاز میتوز و میوز در تشکیل تتراد و وقوع کراسینگ اور میباشد . پروفاز I شامل 5 مرحله زیر میباشد :

الف - لپتوتن ( Lepthoten ) : کروماتین ها در این مرحله شروع به تراکم تدریجی مینمایند .

ب - زیگوتن ( Zygoten ) : کروموزومهای دو کروماتیدی همولوگ توسط مجموعه پروتئینی به نام کمپلکس سیناپتونمال ( Synaptonemal complex - S.C ) با یکدیگر جفت میشوند . این عمل را سیناپس شدن ( Synapsys ) میگویند . البته به علت عدم وضوح کروموزومها ( به علت تراکم کم ) ، هنوز تتراد مشاهده نمیگردد .

ج - پاکی تن ( Pachyten ) : کروموزومهای جفت شده به شکل تتراد ( Tetrad ) - چهارتایی - ویا به بیانی دیگر ، بی والانت ( Bivalent ) - دوجفتی - مشاهده میگردند . عمل کراسینگ اور ( Crossing over ) ابزار تقسیم میوز در جهت نیل به هدف اصلی یعنی ایجاد تنوع ، در این مرحله صورت می پذیرد .

د - دیپلوتن ( Diploten ) : در این مرحله کروموزومهای همولوگ از طریق تقاطع های میان اعضا به یکدیگر متصلند ( کمپلکس سیناپتونمال شروع به تجزیه شدن نموده و نقش خود را در کنا هم نگاه داشتن اعضا یک بی والانت از دست می دهد ) این تقاطع ها را کیاسما ( chiasma ) نامند . در واقع لازمه انجام کراسینگ اور ، وجود تقاطع بین کروموزومهای همولوگ ( کیاسما ) میباشد ، اما به علت کنار هم قرار گرفتن اعضای تتراد در اثر وجود کمپلکس سیناپتونمال در مرحله پاکی تن و در ادامه ، دفع کروموزومهای همولوگ در مرحله دیپلوتن توسط یکدیگر و به خاطر انحلال تدریجی کمپلکس سیناپتونمال ، کیاسما در این مرحله دیده میشود . به طور متوسط 50 کیاسما در اسپرماتوسیت های انسان وجود دارد .

ه - دیاکینز ( Diakinesis ) : در این مرحله کیاسماها شروع به حرکت به سمت انتها ( از طرف سانترومر به سمت تلومر ) مینمایند تا دو جفت کروموزوم همولوگ از یکدیگر جدا شوند . این عمل را انتهایی شدن ( Terminalization ) نامند در واقع عمل انتهایی شدن در مرحله دیپلوتن آغاز گردیده اما در مرحله دیاکینز به وضوح مشاهده میگردد ، چرا که به دو انتها ( از سانترومر به سمت تلومر ) نزدیک شده است .

کروموزومهای X و Y در مرد ، از دو منطقه ، PAR1 واقع بر انتهای بازوهای کوتاه کروموزومها X و Y و منطقه PAR2 در انتهای بازوی بلند ایشان بهم متصل میشوند و موجب تتراد گردیدن این دو کروموزوم میگردند . از این جهتاین مناطق را ناحیه شبه اتوزومی ( Pseudoatosomal region - PAR ) خوانند و در نتیجه این جفت شدن ، این مناطق تنها نواحی شامل رخداد کراسنگ اور ما بین X و Y میباشند . نقش PAR1 در ایجاد این جفت شدگی بسیار پررنگتر و اساسی تر از PRA2 میباشد .

متافاز I : در این مرحله ، غشاء هسته ناپدید شده و تتراد ها در محل استوای رشته های دوک استقرار دارند ( کمپلکس سیناپتونمال از بین رفته و انتهایی شدن تکمیل میگردد . بنابراین تنها عامل کنار هم قرار گرفتن اعضاء یک بی والانت ، رشته های دوک میباشند . بدین ترتیب ، احتمال عدم جدا شدن ( Nondisjunction ) به حداقل می رسد ) .

آنافاز I : در این مرحله ، کروموزومهای دو کروماتیدی همولوگ از هم جدا میشوند . بنابراین تقسیم سانترومر وجود ندارد .

تلوفاز I : در این مرحله دو سلول مجزا تشکیل میگردند که از نظر تعداد کروموزومها ، به نصف تقلیل یافته اند . دو برابر شدن سانتریول ها به منظور کاربرد در تقسیم میوز II در این مرحله انجام می گردد . ( در برخی منابع ، مرحله تلوفاز I را به دو بخش تلوفاز I و اینترفاز میان دو تقسیم میوز بخش بندی نموده و مضاعف سازی سانتریول ها را به قسمت دوم منسوب می دانند ) .

در واقع تقسیم میوز II همانند تقسیم میتوز میباشد ، اما با تعداد کروموزوم کمتر .

پروفاز II : به علت عدم نیاز به تبدیل کروماتین به کروموزوم مرحله ای کوتاه است و همچون میتوز و میوز I شامل مهاجرت سانتریول ها به قطبین و تشکیل رشته های دوک میباشد .

متافاز II : کروموزومهای دو کروماتیدی بر روی رشته های دوک قرار میگیرند .

آنافاز II : جدایی کروماتیدهای خواهری یا به عبارتی دیگر تقسیم سانترومرها .

تلوفاز II : تشکیل سلولهای مجزای n کروموزومی که گامت خوانده میشوند.

بنابراین تقسیم میوز I را تقسیم کاهشی ( Reduction division ) نامند .

همانطور که میدانیم ، تقسیم میوز جهت ایجاد تنوع زیستی به وجود آمده است . به عنوان مثال در انسان ، حتی علیرغم در نظر نگرفتن وقوع کراسینگ اور ، یک مرد ( 2ⁿ ) ، یعنی 2²³ نوع اسپرم و یک زن 2²³ نوع تخمک تولید مینماید. بنابراین یک زن و یک مرد حداقل میتوانند 2⁴⁶ نو فرزند مختلف داشته باشند .

مراحل تقسیم میوز

گیاه شناسی ( گل شناسی )

گل کاکتوس ( EPIPHYLLUM FLOWER )

گفته بودی که چرا محو تماشای منی

           آنچنان مات که یک دم مژه بر هم نزنی

                        مژه بر هم نزنم تا که ز دستم نرود

                                     ناز چشم تو به قدر مژه بر هم زدنی

منابع آزمون کارشناسی ارشد زیست شناسی ، دانلود نمونه سوالات کارشناسی ارشد زیست شناسی ،  وزارت بهداشت ، وزارت علوم ( سازمان سنجش ) ، دانشگاه آزاد اسلامی و مشاوره رایگان

سال 1375 ، 1376 ، 1377 ، 1378 ، 1379 ، 1380 ، 1381 ، 1382 ، 1383 ، 1384 ، 1385 ، 1386 ، 1387 ، 1388 ، 1389 ، 1390 ، 1391 ، 1392

دانلود نمونه سوالات کارشناسی ارشد زیست شناسی : ژنتیک ، سلولی و مولکولی ، بیوشیمی ، بیوفیزیک ، میکروبیولوژی ، بیوتکنولوژی ، مجموعه گیاهی و مجموعه جانوری